Παρέμβαση - Καταγγελία Πατέρα στο συνέδριο

Προς τον

κ. Εισαγγελέα Πρωτοδικών Καβάλας

Πλατεία Νικοτσάρα

Καβάλα

 
Αξιότιμε κ. Εισαγγελέα,

Η Ανεξάρτητη Αρχή ΣΥΝΗΓΟΡΟΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ έλαβε αναφορά από τον κ. Χχχχχχχ Χχχχχχ, στην οποία δόθηκε αριθμός πρωτοκόλλου 11253/2006, με θέμα την παραβίαση του δικαιώματος επικοινωνίας, ανάμεσα σε αυτόν και το ανήλικο τέκνο του, που έχει ρυθμιστεί με την υπ'αρ.2783/2005 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Καβάλας, από τη μητέρα του τέκνου.

Σύμφωνα με το άρ.2 παρ.1 ν.3094/2003, που διέπει την λειτουργία της Αρχής, ο Συνήγορος του Πολίτη «για την προάσπιση των δικαιωμάτων του παιδιού ... είναι αρμόδιος και για θέματα που ανάγονται σε ιδιώτες, φυσικά ή νομικά, πρόσωπα, που προσβάλλουν τα δικαιώματα του παιδιού...».

Δεδομένου ότι το δικαίωμα επικοινωνίας δεν αποτελεί μόνο δικαίωμα του γονέα με τον οποίο δεν διαμένουν τα τέκνα, σύμφωνα με τη διάταξη του άρ. 1520 ΑΚ, αλλά αποτελεί ταυτόχρονα δικαίωμα των τέκνων., κατοχυρωμένο από τα άρθρα 7, 8, 9 παρ.3 και 18 της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού (ν.2101/92, με αυξημένη τυπική ισχύ κατ'άρ.28 παρ.1 του Συντάγματος), εκ των οποίων το άρ.9 παρ.3, ιδίως, ορίζει: «Τα συμβαλλόμενα κράτη σέβονται το δικαίωμα του παιδιού που ζει χωριστά από τους δύο γονείς του ή από τον έναν από αυτούς να διατηρεί κανονικά προσωπικές σχέσεις και να έχει άμεση επαφή με τους δύο γονείς του ...», ο Συνήγορος του Πολίτη προέβη σε ενέργειες διερεύνησης της υπόθεσης σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρ.4 'διαδικασία έρευνας' ν.3094/2004.

Συγκεκριμένα, η Αρχή έχει λάβει αντίγραφα σημαντικών αναφορών του ΑΤΚαβάλας, για την αναζήτηση, σύλληψη και προσαγωγή της μητέρας του ανήλικου, για τον οποίο η αναφορά σε οκτώ διαφορετικές περιπτώσεις μη συμμόρφωσης της στην προαναφερόμενη δικαστική απόφαση και αντίγραφο έκθεσης σύλληψής της κατά την τελευταία από τις πιο πάνω περιπτώσεις, με την επισήμανση ότι κατ'εντολή της κ. Αντιεισαγγελέα Πλημ/κών Καβάλας αφέθηκε ελεύθερη.

Είναι προφανές ότι πέρα από την ποινική ευθύνη της μητέρας με βάση το άρθρο 232Α ΠΚ υφίσταται παράλληλα παραβίαση από μέρους της της υποχρέωσης να προβεί σε υποβοήθηση της επικοινωνίας του τέκνου με τον γονέα που δεν μένει μαζί του.

Η υποχρέωση αυτή αντιστοιχεί στο λειτουργικό δικαίωμα επικοινωνίας του γονέα που δεν κατοικεί με το παιδί για επικοινωνία μαζί του και απορρέει από το άρθρο 1520 ΑΚ και δεν αφορά μόνο την υλική διευκόλυνση της επικοινωνίας (να είναι δηλαδή το παιδί έτοιμο στη διάθεση του γονέα, που ασκεί το δικαίωμα του άρ.1520ΑΚ), αλλά και την ψυχολογική. Για το λόγο αυτό, ο γονέας που κατοικεί με το παιδί είναι υποχρεωμένος να καλλιεργεί σε αυτό «συναισθήματα που Θα χάνουν αυτή την επικοινωνία δυνατή και σύμφωνη με το σκοπό της».

(Κουμάντος, Οικογενειακό Δίκαιο, ΙΙ, σελ.213, με παραπομπές στις ΕφΑΘ 920/1986, ΝοΒ 35/1987, σ.929-930, ΕφΑΘ 10897/1980, Αρμεν 36/1983 σ.637).

Σε σχέση δε με τη συγκεκριμένη υπόθεση, υφίσταται επίταση της ευθύνης της μητέρας, εν όψει της ιδιαίτερα νεαρής ηλικίας του τέκνου (3 ετών), δεδομένης της δυνατότητάς της να επηρεάσει εύκολα το τέκνο, αφού σύμφωνα με τα διδάγματα της κοινής πείρας, 'το παιδί λόγω της νεαρής ηλικίας του είναι εύκολο να επηρεαστεί από τον γονέα με τον οποίο διαμένει συνήθως'.

1 Γιαννόπουλος. Π. σε Νάσκου-Περάκη. Χρυσόγονου, Ανθόπουλου, «Η Διεθνής Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού». εκδ.Σάκκουλα, 2002. σ.90. με αναφορά στη συνήθη περίπτωση επηρεασμού του παιδιού «σε βάρος του γονέα που δεν διατηρεί την επιμέλεια του τέκνου, ιδίως όταν η επιμέλεια έχει αφαιρεθεί κατόπιν διαζυγίου».

Εξάλλου, στην προκείμενη περίπτωση η υλοποίηση της επικοινωνίας του ανήλικου με τον πατέρα του επιβάλλεται και για έναν επιπρόσθετο λόγο, διότι το τέκνο αναζητά το πρότυπο του γονέα με το ίδιο φύλο.

Αντίθετα, όμως, στην υπό κρίση περίπτωση, η μητέρα αντί να ενεργεί σύμφωνα με τις νόμιμες υποχρεώσεις της, ισχυρίζεται ότι υφίσταται βλάβη της υγείας του τέκνου,  εξαιτίας της οποίας θα πρέπει να αποκλειστεί η επικοινωνία, και υποβάλει αυτό σε εξετάσεις οι οποίες όχι απλά δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντά του, αλλά θέτουν σε μεγαλύτερο κίνδυνο την υγεία του.

Συγκεκριμένα, ενώ από τις γνωματεύσεις των ιατρών που εξέτασαν το τέκνο και οι οποίες προσκομίστηκαν στο Δικαστήριο δεν πιθανολογήθηκε ότι πάσχει αυτό από κάποια ιδιαίτερη ασθένεια, η μητέρα επέμενε για τη διενέργεια επιπρόσθετων εξετάσεων σε ιδιωτική κλινική των Αθηνών και -χωρίς να υπάρχει κανένα ιατρικό  έγγραφο, από το οποίο να προκύπτει η ανάγκη υποβολής του τέκνου και στις εξετάσεις αυτές- υπέβαλε τον τρίχρονο ανήλικο σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου, παρόλο που είναι γνωστή η επικινδυνότητα της αυξημένης ακτινοβολίας, που μια τέτοια εξέταση προϋποθέτει, για τα παιδιά, και μάλιστα τόσο νεαρής ηλικίας, [δείτε σχετικά με τους ισχυρισμούς της μητέρας και τα ιατρικά ευρήματα, την υπ'αρ.802/2006 απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Καβάλας, καθώς και τα αρνητικά ευρήματα της μνημονευθείσας εξέτασης στην από 9.3.2006 βεβαίωση της Ευρωκλινικής Αθηνών, που όλα σας επισυνάπτουμε με την παρούσα].

Επειδή οι πιο πάνω ενέργειες της μητέρας αφήνουν αμφιβολίες για τον τρόπο άσκησης του λειτουργήματος της επιμέλειας από μέρους της, ιδίως διότι η παραβίαση της υποχρέωσης υποβοήθησης της επικοινωνίας συνιστά κακή άσκηση της γονικής μέριμνας, που μπορεί να οδηγήσει στις συνέπειες που προβλέπονται από το άρθρο 1532 ΑΚ ( : το δικαστήριο διατάζει οποιοδήποτε πρόσφορο μέτρο, ακόμη και την αφαίρεση της επιμέλειας και την ανάθεσή της σε άλλον).

2 Κουνουγέρη-Μανωλεδάκη Ε.. Οικογενειακό Δίκαιο II, εκδ.Σάκκουλα, γ' έκδ. σελ.2%-297. με παραπομπή σε ΕφΘεσ 2773/1992 Αρμ 46 (1992) 1229.

Επειδή οι ενέργειες αυτές παράλληλα συνιστούν και προσβολή του δικαιώματος του παιδιού σε επικοινωνία με τον γονέα με τον οποίο δεν διαμένει (προαναφερθέν άρ.9 παρ.3 ΔΣΔΠ) και θέτουν σε διακινδύνευση το δικαίωμά του σε υπεύθυνη επιμέλεια (άρθρα 5, 18 και 27 ΔΣΔΠ), ο Συνήγορος του Πολίτη οφείλει να ενεργήσει σύμφωνα με τις επιταγές του νόμου 3094/2003, που διέπει τη λειτουργία του.

Κατ'άρθρο 4 παρ.7 ν.3094/2003 : «Ο Συνήγορος του Πολίτη, όταν η αναφορά στρέφεται κατά ιδιώτη, προβαίνει σε όλες τις ενδεικνυόμενες ενέργειες, προκειμένου να εξαλ.ειφθούν τα προβλήματα που έχουν τεθεί υπόψη του και προτείνει κάθε αναγκαίο μέτρο για την προάσπιση των δικαιωμάτων του ενδιαφερόμενου παιδιού».

Ωστόσο, η έως τώρα στάση της μητέρας οδηγεί στην πιθανολόγηση της μη αποτελεσματικότητας απευθείας παρέμβασης του Συνηγόρου προς εκείνη.

Για το λόγο αυτό, η Αρχή καταφεύγει στην εφαρμογή του τελευταίου εδαφίου της παρ. 11 του άρ.4 ν.3094/2003, που ορίζει : «Γιά την υπεράσπιση των δικαιωμάτων του παιδιού, αν κριθεί ότι παρίσταται ανάγκη παρέμβασης της αρμόδιας δικαστικής αρχής ή άλλης δημόσιας υπηρεσίας ή φορέα, ο Συνήγορος του Πολίτη διαβιβάζει σε αυτούς σχετική έκθεση».

Παρακαλούμε να εκλάβετε την παρούσα ως διαβιβαζόμενη προς εσάς έκθεση, με την οποία ζητούμε την παρέμβαση της Εισαγγελίας, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων σας, ιδίως βάσει του άρ.25 παρ.4 α' ν. 1756/1988, που προβλέπει τη δυνατότητα του Εισαγγελέα Πρωτοδικών 'να συνιστά σε όσους φιλονικούν να αποφύγουν την τέλεση αξιόποινων πράξεων και να επιδιώξουν την ειρηνική λύση της διαφοράς τους'.

Διευκρινίζουμε ότι, παρόλο που ο πατέρας των ανήλικων έχει ήδη κινηθεί δικαστικά για παρελθόντα χρονικά διαστήματα και «ο Συνήγορος του Πολίτη δεν επιλαμβάνεται υποθέσεων που εκκρεμούν ενώπιον δικαστηρίου ή άλλης δικαστικής αρχής» (άρ.3 παρ.4 ν.3094/2003), με την παρούσα ζητούμε την παρέμβασή σας, προκειμένου να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα, που μας απασχολεί, δηλαδή η μη υλοποίηση του δικαιώματος επικοινωνίας μεταξύ πατέρα και τέκνων, για το μέλλον, με την προσδοκία ότι η μητέρα του ανήλικου θα ανταποκριθεί σε δική σας κλήση και σύσταση.

Τέλος, σας ενημερώνουμε ότι σύμφωνα με την πιο πρόσφατη πληροφόρησή μας -κατά τη σύνταξη της παρούσας- υφίσταται κάποια σχετική βελτίωση στο πρόβλημα, που θέσαμε υπόψη σας, ωστόσο η παρέμβασή σας παραμένει αναγκαία, ώστε η βελτίωση αυτή να εδραιωθεί και να συνεχισθεί μέχρι την πλήρη αποκατάσταση του τρωθέντος δικαιώματος του ανήλικου.

Ως στοιχεία επικοινωνίας με τη μητέρα, κα Χχχχχχ Χχχχχχχ του Χχχχχχχ, διαθέτουμε τη διεύθυνση Καβάλας : Χχχχχχ Χχχχχχχ ΧΧ, Χχχχχχ Χχχχχχχ (χχχχχ χχχχχχ χχχχχχ).

Για τη δική σας υποβοήθηση αναγράφουμε και τα στοιχεία επικοινωνίας με τον πατέρα, που έχει υποβάλλει την αναφορά προς τον Συνήγορο του Πολίτη : κ. χχχχχχ χχχχχχ, κάτοικος Θεσ/νίκης, χχχχχχχ χχ, χχχχχ Χχχχχ Χχχχχ, τηλ.ΧΧΧΧΧΧΧ και κινητό ΧΧΧΧΧΧΧ.

Προσδοκούμε τις ενέργειές σας, ευελπιστώντας ότι η υπόθεση αυτή θα αποτελέσει την αφορμή για περαιτέρω συνεργασία ανάμεσα στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Καβάλας και την Ανεξάρτητη Αρχή 'Συνήγορος του Πολίτη' σε θέματα αμοιβαίου    ενδιαφέροντος,    σύμφωνα    με    το   περιεχόμενο   του    υπ'αρ.πρωτ. 1997/12.5.2003 εγγράφου του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, απευθυντέου προς τους Εισαγγελείς Εφετών όλης της Χώρας.

Το έγγραφο αυτό εστιάζεται μεν ιδίως στις με ποινικό ενδιαφέρον υποθέσεις, που αφορούν την αρχική γενική αποστολή της Αρχής, δηλαδή την καταπολέμηση της κακοδιοίκησης και τήρηση της νομιμότητας, αφορά όμως την εν γένει 'βελτίωση της συνεργασίας' μεταξύ των Εισαγγελιών και της Αρχής, και επομένως το πνεύμα του εκτείνεται και στα θέματα δικαιωμάτων των παιδιών, που προσβάλλονται από ιδιώτες -αρμοδιότητα που ανατέθηκε επιπρόσθετα στον Συνήγορο του Πολίτη με τον ν.3094/2003.

Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε περαιτέρω πληροφορία ή διευκρίνιση χρειαστείτε.

Με τιμή

Γιώργος Μόσχος

Βοηθός Συνήγορος

Υπεύθυνος Κύκλου Δικαιωμάτων του Παιδιού

Βλέπε : Παρέμβαση - Καταγγελία Πατέρα στο συνέδριο.

ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ Νο [ 00008 ] - [ 2008.03.23 08:00 ]

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ Νο [ 00820 ] [ 2008.10.01 03:00 ]

"Η ΑΠΑΞΙΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ" ΕΙΝΑΙ Ο ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΗΣ ΜΗΤΡΙΑΡΧΙΚΗΣ "ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΔΡΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΚΙΝΟΥ"